Mimar Koca Sinan

*Afet İnan, Sinan, Ankara; Ankara Güzel Sanatlar Matbaası, 1956, 64 sayfa.

Prof. Dr. Afet İnan tarafından hazırlanmış 1956 basım tarihli “Sinan” adlı kitabı inceleyeceğiz. Bu eser belirttiğimiz tarihte Süleymaniye’nin 400. açılış yıldönümünde Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nde “Sinan Heykelinin” hizmete sunulması üzerine kaleme alınmıştır. Biz de Edirne için büyük önem arz eden Mimar Sinan’ı anmak ve anlamak adına bu yazıyı kaleme alıyoruz. Yalnızca 2000 adet basılmış olan bu eserin kaybolmasını engellemek adına ve gelecek nesillere yapacağı araştırmalarda fayda sağlaması amacıyla detaylı bir şekilde ele alacağız. Mümkün olduğu müddetçe net olan fotoğrafları da gerek bu sayfada gerek kişisel bloğumda paylaşacağım.

Kitap ilginç bir mukayese ile başlar: “ Agrınas’tan Erciyeş’in görünüşü. Bu dağın silüeti ile Süleymaniye’nin mukayesesi eyi bir fikir verir”. Bu karşılaştırma 1955 yılında İstanbul Tıp Tarihi Enstitüsünde ressam olan Ahmet Çalışel’in yağlı boya çalışması üzerinden yapılmıştır. Çalışel’in bu ifadesi, Sinan’ın yaşamında ve bilinç dünyasında yer edinen Erciyes’in yıllar sonra Türk Mimari’si için büyük önem arz edecek Süleymaniye’nin kurgusunda alt yapı oluşturduğunu düşünmesinden kaynaklanır. İki fotoğrafı (Çalışel’in yağlıboya olarak kaleme aldığı Erciyes çalışması ile Prof. Dr. Fazıl Noyan tarafından çekilmiş olan Süleymaniye fotoğrafı) karşılaştırdığımız zaman gerçekten de ilginç bir tablo çıkar karşımıza.

resim-1resim-2

İki resmin arasına katlanarak konulan Mimar Ali Saim Ülgen’in relevelerinden alınmış olan Süleymaniye İmareti planı yer alır. Bu planda Süleymaniye’nin sade ancak tüm bölümleri gösterilmiş bir çizimi mevcuttur. Bu bölümler şunlardır: Salis Medresesi, Rabi medresesi, Hamam, Darül Hadis Medresesi, Türbedar Odası, Hürrem Sultan Türbesi, Kanuni Türbesi, Kütüphane, Camii, Mektep, Evvel Medresesi, Sani Medresesi, Tıp Medresesi, Bimarhane, Darüs Ziyafe, Tabhane, Sinan Türbesi, Mülazımlar Medresesi. Süleymaniye Camii 1556 yılında Kanuni’nin döneminde Koca Sinan’ın eliyle  açılmıştır.

Bu kitap iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm Mimar Sinan’ın “Heykelleri ve Eserleri”, ikinci bölüm ise “İlham Kaynakları, Hayatı ve Eserleri” olarak incelenmiştir. İlk bölümde Türk Tarih Kurumunun Mimar Sinan hakkındaki çalışmaları ve bahsi geçen heykel hakkındadır. İkinci bölüm ise Koca Sinan’ın ilham kaynakları ve hayatından önemli bölümleri konu edinmektedir.

Afet İnan içindekiler bölümünden hemen sonra kısa bir önsöz yazmıştır. Önsöze Sinan’ı överek başlar. “Onun şahsında, bütün bir asrın mimarlığını ve yapılacağını görmek mümkündür” diye devam eder. Türk dünyasında kalıcı Türk-Osmanlı eserleri bıraktığından bahseder. Sinan’ı bir “Türk dehası” olarak nitelendirir. Son olarak önsözü şöyle bitirir: “Heykeli, Türk medeniyetinin bir sembolü olarak selamlamakla mutluluk duyarken, bu vesile ile hazırladığım bu kitabımı küçük bir buket gibi, hatırasına sunuyorum.”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s